فرق آبفشان با چاههای آرتزین
چاه آرتزین
چگونگی کار چاه آرتزین
چاه آرتزین (به انگلیسی: Artesian) گونهای چاه (ساخته انسان) است که یک جریان آب دائمی را تامین میکند. در چاه آرتزین، آب با فشار مربوط به موازنه آبهای ساکن (فشار هیدروستاتیک) مجبور به بالا آمدن از دهانه چاه میشود بدون اینکه نیاز به وارد آوردن نیرویی دیگر باشد. این فشار به علت مخرج چاه است که در عمقی زیر سطح منبع آب قرار دارد [۱].
عمق چاههای آرتزین متفاوت است. گروهی از این چاهها تنها چند متر عمق دارند اما ژرفای پارهای از آنها به صدها متر میرسد. چاههای آرتزین به ویژه برای آبیاری مناطق نیمه خشک مانند دشتهای بزرگ ایالات متحده آمریکا و قسمتهایی از استرالیا با ارزش هستند.
هرگاه ارتفاع آب در داخل چاه بالاتر از سطح لایه آبدار اطراف آن باشد یا تحت فشار از چاه بیرون بریزد چاه آرتزین گویند.
نام آرتزین برگرفته از کلمه آرتویز (به انگلیسی: Artois) است که نام استانی قدیمی در فرانسه است [۲]. قدیمیترین چاههای آرتزین حفر شده در این ناحیه مشاهده شدهاند.
آبفشان (به انگلیسی: Geyser) چشمهٔ آب گرمی است که در فواصل زمانی معین آب داغ را با سرعت زیادی به بیرون پرتاب میکند. یکی از مراکز آبفشانهای جهان پارک ملی یلوستون است.